Users

Monday, November 7, 2011





GINGTU IN  I ET TON DIA  DIK PEN JESU.

  Tuni in “Tuailai Pathian pomtak hi dia kisinna” chih thu saulou in iki kum ding uh; Christianity ah hiai a poimawh petmah a ‘Youth For   Christ’ ichih zazat sek pen Tuailaite Jesu enton a ipai a Pa Pathian lung i tuah theihna ding ua kisinsak ding a kibawl khia kipawl khawmna ahi. “Innkuan Pathian pomtak hi ding a kisinna” thupi sung ah 1.Nu leh Pa  2. Tuailai   3. Naupang neulaite 4. Piteek leh Puteek te a om hi.Tuailaite ading deuh a gen suk dia ikisak hangin Nu leh Pa, Pi leh Pu or naupang neute  huamkha hetlou chihna hilou ahi.

Tuailai te lungsim hat a, thil a thei baih thei ua; akhuak uh a chiim lai hi. A tha uh ahaat lai a; a aw khawng uh zong ahoih liah liah lai ahi. A maam ua a melte uh zong ahoih vek uhi. Hiai bang a salam dinmun a etlawm,melhoih i vanglaini in; i Khalam ah leng tua bang a etlawm leh melhoih in i om hiam? I Khalam a zong tua salam  a i etlawm mah bang ua et lawm ding in kisinni uh chih thu hi dan ahi.

             Bang teng hileh Pathian pomtak hilou Tuailai kua te hi a, abang chi te hi uhiam? Hiai pomtaklouh te pomtak hi dinga bang kichi sin kuul ahi hiam? chih gen ding dan in i thulu uh a om hi. Tuailaite amau leh amau a kisin ding uh ahi diam? Upate in nakpiatak a asinsak ding a diam? Pathian pomtak suahna ding in Pathian thu in bang gen ahiam chi a a Laisiangthou sung a kizon khiat ding uh ahi diam? Laisiangthou sung ah Pathian lungtuak leh pahtaak ginna a mithupi kichi bangzah hiam tak tanchin ana ki gen hi. Tuate lak a  khat hih dan dan hih kisin a huai pa/nu bang bang a om sawm ding hi leng kua I tel ding ua le? Laisiangthou sung a kigen ginna a mihangsante: Abraham, Mosi, Elija, Joshua, Daniel  te khawng om tham uhi. Amaute chihtaak kei uh i chihna ahi kei a; Hebru Laisiangthou gelhpa in Bung 12na sungah‘Khalam hinna toh kisai a i etton dia dikpen Khros a sisan luang a hon tankhepa i Toupa Jesu ahi, ana chi hi. I Toupa Jesu’n a tuailai hun teng eite ading in ahong zang hi;asih a kum 33 a upa hipan lel lai ahi. Eite hon hondampa tuailai in bang chibang khalam hinkhua hong zang a apa Pathian pomtak hi neng phet lou a apahtaak petmah, alungkimna mahmah suak a; tua ataklampang Laltutphah a tutsak a om lawh thei ahia? Tuailaite Pathian pomtak hidia kisin ding ichih leh i Toupa Jesu Khrist hinkhua i enton ding uhi.

 Khrist nungzui ihih leh bel I zuih pen I et ton ding mah ahi. I zuih pen apai dan dan a ipai kei mawk aleh bel zui kha lou hi thei ihi. Eitet Khrist nungzuite ihi vek uh! Kua i om ua piangthaklou! Jesu Khrist lal leh hondampa dia pom nai lou!! Zomi tuailaite i vek phial mah mah ua piangthaksa/hotdam ihih kim sipsip kei ua leh leng 99% tuh hita ding in iki gingta hi.

            Huai ziak in Khrist nungzuite ihi uhi. Khrist nungzuihna ichih  sawltak Paul in kitaitehna tawh ana gen teh  hi. Ki taitehna toh akibat khit chiah louhna bel; ki taitehna ah ahaat pen pen te kia in lawmman a ngah ua; Khrist nungzui a iki taitehna ah bel atawp pha a gin om a tai teng teng in (ivek ua)Tangtawn hinna Lallukhu ngah vek ding ihi uhi. Apoimawh pen leh i theih ding uh bel; ahat pen/akhatna hih sawm ngen a i tai ding uh ahi.

            Khrist nungzuihna a kitaitehna ah i tai hat theih na di hon dalthei hon subuai thei di  puan tampi bang i silh lenglung ding hilou a; a zangkhai thei thei dia ki van a i tai ding ahi. Kicheina van sana, Khi, Bilbah, zungbuh, tau etc etc te toh tai luap luap leng huai te’n hon su hat lou ding uh ahi. I khristian hinkhua uah amau hihna dan a asia hipah hetlounapi i khalam hinna ading a bahna hon tun thei thil tampi om ahi. Khalam bahna hon tuntu mikim ading in akibang kei ding hi. Khat a ding a khalam bahna tuntu thil khat midangkhat adia hilou thei ahi. I khalam nasepna hon nawngkaisak thei thilte i koih khiak ding ahi. Tua hon subuai thei leh hon bahsak thei ichihte amau hihna dan in  tangtak a khelhna a hipah lou tampi om hi.

        Khelhna/mawhna in bel kua peuh akhalam hinna subah pah mai hi. Khristian kitaitehna a i tai lai a hon kipalpuksak thei thilte tuh i pelh,paih khiak ahihkeileh i tawmkan ding ahi. Jesu i mitsuan ding uh ahi. Leitung thupina leh lalnate Pathian sang in i ngaisang masa zaw kei ding uh, i deih kei ding uh chi bel hi lou in…. Jesu’n ‘A gam leh adiktatna zong masa phot phot le uchin adang teng na lunggulhte uh Aman hon piak behlap ding ahi…’ chi ahi. Leitung a Mi hausa taktak leh mipil leh minthang tak tak tampi te Pathian vualzawlsa ahi uh; chi ihi a, eive maw le! Pilvang ni; Jesu mitsuan lou a mun dang khawng en  kawm kawm a alang alang a awn kawm a ipai leh ikitaitehna Bichiam na ngawn taitung zoulou a om thei ihi.

        Pa Pathian tung a ikingak ding dan i Toupa Jesu in hon na ensak khin in; tu’n Vantung ah hon na paisan ta hi. Thukhunlui hun a Ginna mihangsante heutupa zong i Toupa Jesu ana hi ahi. Adiktak in bel i Toupa Jesu Khrist bel Tangtawn a om ana hi ahi. Thukhunlui kamsangte’n zong amah thu ngen  gen uh ahihman in Ginna a imakaipa diktak uh hi ahi. Thukhunlui hun a Jawlneite Ginna neisaktu amah mah ahi. Ginna bukim leh sang pen pen nei a atak a lak khiapa i Toupa Jesu ahi. Asihma nizan a Gethsmani huan sungah ‘ginna thupipen’ suah in Pathian kiangah akipumpiak khia hi. “Pa hihtheih leh hiai nou ( Khros a sihna) kei apan la mang in; himah leh kei chih ziak hi tuan lou in nang mah deihna bang bang mah hi hen” chi ahi. Huai laitak hun in Pathian a kiangah a om chih etsakna bangmah muh di a om kei a; Amah hehnemtu ding khat leng a om kei hi. Tua bang dinmun bel mi khempeuh in a pampaihta chihna din mun ahi a; amah nungzuite ngoih ngoih in leng ataimangsan ta uhi. Pathian na-ngawn in leng ngaihsak nawn lou abang hi. Ahihhangin aman Khros a zumna leh mualphouna thuak a sih bangmah a ngailou in Pathian deihdan  in athuak mualsuah ta hi. Roman solkar vaihawm dan in Khros a kilhlup kichi te misual leh mi thulimlou a zahlak huai thei pen leh azum huai thei pen a gawtna dan hi ahi. Jesu’n Pathian deihdan hiai apalsuak ziak in Pa Taklam a thupina tutphah ah a tuta hi. Hebru bung 3:14na in ‘ a chil a i neih kimuanna a tawp donga i letkip nak leh, Khrist a tan neite i hi.’ a chi hi.

          

Scripture: Hebrews 12:1-12:3 “ Tua ahihmanin tua zah a theihpihmi meipi thupi in hon kimkot ahih nung, hon dal khempeuh leh baihlamtaka hon tuailuaisak pah pah khelhna paikhia in, i maia tai na ding kichiamtehna tung ding a kuhkaltaka taiin, 2 thu up bulphuhpa leh kimsakpa, Jesu mitsuan ni. Aman zaw, Pathian in Ama mai a akoihsak lungnopna mitsuan in, Khros zahlakna bangmah in asim kei a, khros sihna a thuak a, tua khitin, Pathian’ kumpitutphah taklam ah a tuta hi. Noute, bah a na lungkiak louhna ding un, tua zah a mikhialte’ douna thuakzoupa ngaihsun un. 4 Noute’n sisan luang hialin khelhna na dou nai ta dih kei uhi. 5 Tate banga noute kianga hanthawnna thu kigen na manghilhta ua hia? Tua hanthawnna thu bel: Ka Tapa aw, Toupa’ thununna neungaih kenla, hon taihilh chiang in, lungke ken. 6 Ahang bel, Toupa’n a itte thunun a, ta taka a saan peuhmah sawi nak hiven, chi a a kigelh ahi.
7 haksatna peuhmah thununna ahi, chi in thuak un. Toupa’n ta taktakte na hihna bangun hon thunun ahi. A pa’ thunun louh ta kua om ngei ahia? 8 Thununna lawh lou na hih ua leh Sawn na hi ua hilou ding hia? Ta tak peuhmah in thununna thuak ahi. 9 Tua thamlouin, eite khempeuh in sa lam ah pate i nei uh a amaute’n hon thunun hi. Tuabang mah in amaute i zahtak hi. Tuabang ahihman in, i hinna dingin, khate ‘PA’ thunuaia i kipiak ding hi zaw tham lou ding hia? 10 I pate’n, amau’ phasak bangbangin, hun tawmchik sung hon thunun uhi. Pathian in bel ama siangthouna itan sam theihna dingin, eite hoih nading mahin, hon thunun zaw hi. 11 Thununna peuhmah i thuaklai tak in, a nuamin a kilang kei a, haksain a kilang hi. Ahihhangin, a nung chiangin, tua thununna nuai a kisinte adingin, gah khamuan huai, diktatna a gahsuah hi.
12 Tua bang ahih manin, na ban tha hatloute uh leh, na khuk zawte uh khauhsak un. 13 Khebaite poihlong semsem lou a, damsaka na om zawk nading un, na khete uh adingin lampi maam bawl un.
          Tuailai khangthakte hinkhua siangthou lou leh chiindan thulimlou taktak niteng a i TV te ua suak gige te in a bawl lam dang tam mah mah mai hi. I saptuam sung ah Innsuan in Tv i nei chiat ua; i naute un a en chiat uhi. Anep thei pen a gen in: Class A-Class III tan te kha Cartoon Class IV to Class X Superman/Spiderman chihte in alungsim te uh aneh mahmah hi. Huai chiang in Internet Facebook kichi khat ah Tuailaite a ut ut uh kikum a, gen in a chiak in achiak uhi. Hiaite pen asia ahi ichipah kei a i hun tam i piak luat chiang in i khalam-Pathian lam a; khantouhna ding bang tan hiam in ahon niamkiak sak tuan mahmah  hi. Kisuk-halh zual na, kisuklimna dan a limit nei a zang  thei hi leng bel asiatna om lou hi.I thei a theikei zong in  Kha a i hinna uh toh kisai hiai te in hon niamkiak sak phaban lua  ahi…. 
          Hiai bang a niam kiak theihna apan ki venna ding a hoih pen bel “ Jesu en gige a pai ahi mai hi.”  Baihlamtak a hon tuailuaisak pahpah khelhna--- Khrist leh athu i ngaihsak theihna ding hunte lamangtu in i  TV /Video /Internet leh I Mobile Phone te zang maimah lou in; ahoihna leh phattuamna tang ding a zat theih chiat tum le hang hoih ding ahi. Thu-up bulphuhpa leh kimsakpa Jesu mitsuan ni. Amah i Toupa Jesu’n chu; apa Pathian in amah adia akoihsak lungnopna lungsim a chiamteh gige kawm in Khros a zahlak huaitak a sih leng poi salou in ahong si a; Tu in bel Pa-Pathian kumpi tutphah taklam ah atuta hi. Hiai i Toupa chihtakna ziak a thupina atan dan i ngaihtuah a i theih ding ahi. Ama sep dia Pathian in apiak diktat tak in semsuah; ahaksatna mun penpen a adin in zong ; “ kei thu hilou in nang thu hi hen” chi tei tei mai hi. Daniel Webster “Webster Dictionary Bu” hoih leh minthang mahmah bawlkhe pa’n hichi in ana chi hi: “ Thudik pholhkhiak louh in om hitaleh Thudiklou pholhkhiak a om ding hi a; huai bang gual gual a, ‘Pathian leh a Thu mihing te’n ngah leh theikhalou in om ta le uh; Setan leh adeihdan a mite’n thei in sem ding uh hi ding hi a! Lei kilchih a Tanchinhoih thilhihtheihna thahatna tung kha lou hi maizen leh Kineksiatna/nekguukna leh mialna in Leitung tuam tawntung ding hi.”( 1782-1852).

      1.    Tuni in khangthak leh tuailaite hi in akua akua hita le hang Jesu leh a hinkhua  i  et ton ding uh ahi. A thusinsak thute diktaka i zuih ding uh ahi. Etsakna ding in “ Mi’n na tung a hih dia adeih bang bang nang mi tung ah hih in.” Mi’n na tung a thil hoih ahon hih masak ding ngak ken la nang thilhoih na tung a tungdia na  deih bang bang  mite tungah hih lel in; chi geih lel mai hi ve aw. Midangte hon lawmbawl ana ngak phot lou a en va lawm suk pah theih ahi. Hiai dan a mi kua hiam va hoih houpih, va limbawl, va ngaihnat bawl chih khawng khenkhat te’n neuna in ngai uhi. Tuabang mite ngaihtuah ding Laisiangthou mun ahih leh, “ Na tung ua hoihte kia tunga na hoih ua leh Setan leh akaihzatamte hihdan sang a thupizaw bang na sem tuan ua ahia!!! chih ahi.” Tua bel misual leh hoihlou pen in leng amah tunga hoihte tunga thilhoih hih tangpi veve chihna ahi a; huai ahihleh bel eite  asual lou ahoih Khrist nungzuite ihi ua, misual leh hoihlou te toh ikibat theih nadan uh om lou chihna ahi.. Jesu sinsakna hiai te khawng  atak tak in i hinkhua uah i zui  uhia le?
Etsakna: “Tuni Picnic ding ka hih chiang un Toupa vuah zusak ken,” chiin ka thum ua a zusak kei! Toupa tuh anak hoih tel! mi tampi te’n achi uhi. Pathian in khua aphatsak hun chiang in leng ahoih mah a! German te hon khumkhawmna mun a ka sanggamnu, Betsie ka mit muh ngei ngei a nek ding khat le omlouh ziak a gilkial a sidia alaitah sak dek lai  un zong Pathian tuh ana hoih ahi. Tua mun a ka lung dong tawpkhawk hunkhat ka phawk gige lai hi. Ka kim ka kiang mialna in a tuam a ka lungtang ngaih tuahna zong mial in atuam hi. Hucih lai in Betsie kiang ah, “Pathian in eite hon mangngilh hi ta ding eive maw? chi a ka gen leh, Betsie in, “ I, Corrie!” Aman hon mangngilh lou ahi. A thugen thei gige in, “ Vantung asan mahmah bang in Amah Pathian itte leh zahtak te ading in a itna sang mahmah mai in zong detdou mahmah hi. Pathian itna Tuisuahgiat bang a lian om ahi; Bang teng tuak in bang teng dinmun ah na ding zong in Pathian hon itna muanglah lou ding in Toupa  Kha  in  theitelna hon pia leh ka chi,” hon chih khum hi.
       2.  Jesu Khris bangmah akikhem zou sak kei hi. Aman alungsim ah Pathian thu adim in akoih hi. Leitung si-leh-sa leh Dawimangpa deihna te dalna leh douna ding in Pathian Thu azang hi. “Leitung ahihkeileh asunga thil om peuhmah it kei un. Mi kuapeuh in Leitung a iit chiangin.Pa’ itna ama’ sung ah a om kei hi.  Ahang bel Leitunga thil om peuhmah, Pa apan ahikei a, leitung apan mah ahi zaw hi. Tuate: sa’ utnate, mit lunggulh giloute leh damsung kisaktheihpih thil giloute ahi uhi.
               
Etsakna in: Southern Baptist Heutute Seminar khat a athugenna ah George Gallup in hichi in achi hi: “ BiakInn kai gige te leh kai ngei ngel hetlou te’n paidan leh chiindan a aneih tuak tuak uh a om a huaite tuh: zuauphuah, mi khem leh guktak chih khawng ahi. Tuni in Zomite mi 100 a 100 Khristian ikichi nuam ta uhi. Tangtunga thugenna neitupa kua ahia? kichi leng kua amawk mawk a Tangtunga thuhilhna nei? Chi suk mai ding tampi i om lai ding. Thusawmpiakte 10 ahihleh 5 bek hon gen dih aw le kichi le bang zah in i gen thei dia O? chih khawng ahi. I naupang/khangnou tuailaite’n hiaite byeheart le uh ichi hi. Khrist ziak a haksa thuak ngap tak tak ihi vek na uhia? 10 lak ah 2 tan bek i om zou diam???
       3.    Jesu’n, Apa Pathian kianga thumna toh biakna tungtawn in Amah Kha thaksak/halhsak/hatsak thak gige ahi. I Khalam hinna ei-mah thadah ziak in keusak maimai kei ni.”Zingsang baihtak in amial lai phial in Jesu athoukhia a mun dai khat ah ava pai a Pathian kiangah ava thum hi” (Marka 1:35).
    

        4. Amah ahong kumsuk a khawvel a hong omlai a, Judate sahkhua heutute ana thulim het kei uh a; Toupa deihna a ching zou mah mah kei ua; hiai mah leng Pathian in atapa hilhial ahong paisuksak na ziak ahi ichi thei. Pharisaite leh Laigelhmite, Dan Siamte; hiai te’n Pathian Namteel Israel tate kimawlna in zang uhi. Jesu Khrist bel Pa Pathian piina, vualzawlna leh hatsakna angah dingte hiaite lawi akisubuaisak kei hi. Mihing hansuahna pansan in Khalam hatna ding azong kei a Luka 15:16 ah, “ Vok nek Behawng khawng nek a vah ding a lunggulh mahmah a, kuaman lah bangmah a pe kei hi.” Tapa taimang in hindan nuntakdan mi nasem a kilawh khawng a pang a; lungkimna ngah mai ding akisa a; huai te ah lungkimna ding omlou in ahong halh khia guih a apa ahon thei suah hi. Mihingte mitmuh in ki siamtan in dangnal theih nal mawh a nal in kigen dik in kigen maam tawk le hang le hiai i lungtang sung Pathian in mu sit set hi ve aw. Mihing etna dan a ngaihsang huai mahmah leh thupi mahmah ichihte khawng zong Pathian etna apan kihdak huai lua bang ana hi thei uh ahi. I lungsim sung adik a asiangthou ding ahi. Pa Pathian tawh kizopna lou in lungkimna a om kei chih I theih ding uh ahi.


         5.  Jesu Khrist lungtup leh asep pipen pen ‘Pathian Kumpigam keklet’ Pathian vaihawmtu ahihna gam liatsak ahi. Amah nasep dan tuh: ‘ mite hinkhua a ki-ittuahna te khansak, kipahna tut, lemna tut, zainemna leh dawhzawhna mite neihsak, hoihna, ginomnate leh mahni kithununnate mite neihsak chihte ahi. Mi atam theipen Pathian hotdamna huangsunga piilut a, hotdamna ngahsak ahi. Tuailai thathatna,lungsim hanta, lasiamna leh ngaih huainate ‘Pathian Kumpigam’ keklet na ding in zang ni.



          6. Jesu’n athu, a omdan,a itna, mite tawh akitanaunadan leh asianthoudan te tung tawn in apa Pathian thupina apia tawntung hi. Ama lunggel leh ngaihtuahna Vantung leh tungnungpen Pathian  lam anga gige hi. Korinthte laikhak khatna Bung 10 Chang 31 ah sawltak Paul in, “ Tua ahihmanin na nek un zong, na dawn un zong, ahih kei leh, bangpeuh na hih chiangun, bangkim Pathian thupi nadingin hih un,” ana chi hi. I mimal hinkhua leh khat leh khat i sepkhawpnate uah hiai atak tak in i zui uhia?



          7. Jesu’n midangte ngaidam a tua dungzui in thum dan ding chi a  ana sinsakna ah: “ Ka tung ua khialte ka ngaihdam mah bang in ka khelhnate hon ngaidam in,”chi ding in hon na hilh hi. Jesu’n misual leh gilou chih khawng direct tak a khoih thawh lou in thilgilou hih kichite kha!!! ‘ Vatawt mul a Tui a tangden thei lou a; Tuilak apan Vatawt hong pawt khiak chiang a tuimalte atawlh khiak zingzing dandeuh tawh kibang  in bawl nadan ana nei hi. Tua bel thilgilou hih toh amahKhrist  kichimat kha thei lou in omsak hi. Buaina te leh nawngkaina te nuaisiaha tunglam a om sawm ding ahi. Sawltak Paul in Rom saptuamte alaikhak Bung 12 tang 21na ah hichi in a chi, “ Gilou kizousak ken la ahoih in gilou zou zaw in.” Tuni in eite in hiai Khawvel hong zoutupa i Toupa Jesu Khrist thilhihtheihna in gilou tuh i zou zaw ding uhi. Johan 16:33 ah Jesu’n “ Noute’n keimah a lungmuanna na neih na ding un, hiaite hon hilh ka hi. Leitung ah gim gentheihna na thuak ding uh. Ahihhangin, ken leitung khuavannuai nuaisiahta ka hih manin, khamuangtakin om un, a chi a.



          8. Jesu’n amah demtute siangthou leh hangsan tak in a ahoupih in adawng  zel hi. Amah leh amah kimuang petmah in Pharisaite kiangah hichi in agen hi. Johan in kua thuneihna zang a mite baptis ahia? Pharisai te’n Johan in mihing thilhihna dan lel a baptisma pia ahi chi le uh; amah khut a baptisma tang mipite atung ua thang pai ding ahih man un alau uhi. Ken bang ziak a Johan baptisma pia ka hia? ka thuneihna koi akipan ahia? Lei akipan hia, Van akipan chih na theihnop ua leh hon hilh thei ka hi, chi ziah ziah lel dan ahi. Mipi in naktak a amah velchet atup lai un aman a ngaihtuahna khuak chimtak azang hi.



         9. A Khalam hinna thu tawh akikalh louh lai teng a Nu leh Pa thu amang hi. Anu leh apa a itdan leh azahtakdan eite etton ding ahi. Nazareth khua a anu leh pa leh sanggamte tawh Van a Pa Pathian nna asep louh sung hunte zang zel hi.
       

        10.  Jesu in mihing etna apan a thil kilawm mah mah ding nate azong kei a; Pathian deihdan bang hi hiam? Chih azong zaw hi. Pathian deihdan lah tungzoulou ahih chiah aban a hoih pen pen ding hiai bek ka hih ding chih a omsak kei hi. Johan 17:4 na a; Pa-Pathian kianga athugen dan apan in i mu thei hi , “Nang non piak sep ding sepkhitna tungtawn in Leitungah thupina kon khusakta” chi chet lel dan ahi.
           Thukhitna: Khelhna thupitak ichihte khawng thil neu chik chik akipan hi nuam mah mah ahi. Setan in thil thupitak pansan in mi ahon khemzoh kei leh thil houchik leh khemkhem ichihte zang in leng hon khem khia thei  ahi. Awl awl a hon ze khem khem in atawp tawp in Pathian deihlouhna lampi hon zuisak thei a manthatna khukpi atawp in hon tun thei hi. Hiai apan a iki venna ding “ JESU EN GIGE IN” chih ahi.

        
           “Toupa’n athu vualzawl hen aw….”







*CHIAMTEH DING: Zosarons a Thu leh La kikhah khempeuh ‘ADMIN’ ngaihdan hivek lou a; Thu hi in La hitaleh asuahtu in amah Thu/La suah tawh kisai ah mawh akipuak ding hi.*

No comments:

Post a Comment